Edukacja obywatelska zamiast HIT
Od 1 września 2025 roku wzbudzający kontrowersje przedmiot historia i teraźniejszość zostanie zastąpiony przez nową, stawiającą na praktykę, edukację obywatelską. Będzie ona realizowana w drugich klasach szkół ponadpodstawowych. Pomysłodawcy argumentują, że uczniowie w tym wieku mają już podstawy wiedzy o świecie, a lekcje będą stanowić wsparcie w rozwijaniu ich zainteresowania społeczeństwem oraz aktywnej postawy obywatelskiej. Następny rok przeznaczony będzie na przemyślenie i stworzenie podstawy programowej, uwzględniającej wnioski z wysłuchania publicznego (patrz niżej) i propozycje zajęć praktycznych. Klasy, które już rozpoczęły realizację przedmiotu HIT, dokończą go, jednak MEN rekomenduje nauczycielom niekorzystanie z podręcznika Wojciecha Roszkowskiego.
Wśród celów nauczania przedmiotu edukacja obywatelska wskazywane są między innymi: budowanie sprawczości u młodych ludzi, nabywanie przez nich kompetencji do działania i aktywności w społeczeństwie demokratycznym, a także pomoc w zrozumieniu różnorodności świata i wyrabianiu sobie własnego, krytycznego zdania na najważniejsze tematy. Pomysłodawcy podkreślają, że nowy przedmiot będzie stawiał na praktykę, taką jak udział w debatach oksfordzkich czy zajęcia w różnych instytucjach publicznych.
Pracami nad podstawą programową zajmuje się zespół ekspercki pod kierownictwem Jędrzeja Witkowskiego z Centrum Edukacji Obywatelskiej – ma oprzeć się nie tylko na własnych doświadczeniach, ale także na otwartych konsultacjach społecznych (wysłuchanie publiczne w tej sprawie odbyło się 20 czerwca), w tym głosach nauczycieli WOS (wiedzy o społeczeństwie) i zbliżonych przedmiotów. Witkowski podkreśla: „zależy mi (…), aby podstawa tego przedmiotu równoważyła trzy istotne filary edukacji: wiedzę o świecie, kompetencje do działania, sprawczość młodych ludzi.”
Edukacja zdrowotna
Nowością w polskich szkołach będzie także edukacja zdrowotna. Ten przedmiot również pojawi się w szkołach od września 2025; będzie nauczany zarówno w podstawówkach, jak i szkołach ponadpodstawowych. Ma interdyscyplinarnie połączyć zagadnienia, realizowane dotychczas w ramach różnych przedmiotów, takich jak przyroda, biologia, wychowanie fizyczne czy edukacja do życia w rodzinie.
Przy tworzeniu programu współpracują zespoły powołane przez Ministrę Zdrowia Izabelę Leszczynę oraz Ministra Sportu i Turystyki Sławomira Nitrasa. Głównym celem zajęć ma być nauczenie dzieci i młodzieży dbania o swoje zdrowie oraz holistycznego podejścia do dobrostanu psychicznego i fizycznego. Edukacja zdrowotna ma obejmować zagadnienia dotyczące zbilansowanej diety, profilaktyki chorobowej czy problemu uzależnień.
Co ciekawe, jak podaje strona rządowa gov.pl, edukacja zdrowotna ma zastąpić przedmiot wychowanie do życia w rodzinie i zawierać w sobie elementy edukacji seksualnej. Wydaje się, że jest to próba kompromisu między nieobowiązkowym WDŻwR, a wciąż nieobecną w polskich szkołach edukacją seksualną. Potrzeba profesjonalnie prowadzonej edukacji seksualnej tym sposobem jednak nie zniknie.
Źródła:
infor.pl; ceo.org.pl; glos.pl; rynekzdrowia.pl; gov.pl: dostęp: 11.08.2024
