Od 19 do 22 maja 2022 roku w Domasławicach w Dolinie Baryczy odbywał się EUDEC 22 PL – coroczny zjazd społeczności polskich szkół demokratycznych. Jego celem jest wspólne spędzanie czasu osób związanych z edukacją demokratyczną, wymiana doświadczeń i inspiracji, wzajemne wsparcie.
Szkoły demokratyczne to inicjatywy, szukające alternatywy dla tradycyjnego modelu edukacji. Ważny jest w nich przede wszystkim uczeń i jego indywidualna ścieżka rozwoju, o której sam decyduje; każdy uczy się tego, co go w danej chwili interesuje. Rolą dorosłego jest podążanie za podopiecznymi i wspieranie ich w przedsiębranych działaniach. W społeczności szkolnej najważniejsze decyzje dotyczące funkcjonowania szkoły, jej przestrzeni czy obowiązujących w niej zasad są podejmowane za pomocą bezpośredniego głosowania na regularnych zebraniach, czy wiecach, na których każdy głos – od najmłodszego do najstarszego członka grupy – jest równoważny i zostanie wysłuchany. Pierwowzorem dla szkół demokratycznych jest brytyjskie Summerhill (summerhillschool.co.uk); w Polsce jedną z pierwszych tego typu inicjatyw była Wolna Szkoła Demokratyczna Bullerbyn, działająca w Warszawie i Świętochowie (bullerbyn.pl) czy też poznańska Szkoła Demokratyczna Horyzont (horyzont.szkola.pl).
Podstawowym założeniem organizacyjnym zjazdów EUDEC jest możliwość równego współtworzenia planu, będącego odpowiedzią na aktualne potrzeby uczestniczących w nim osób, szkół, społeczności. Przy punkcie informacyjnym, na początkowo zupełnie pustej tablicy ogłoszeń, stopniowo pojawiają się karteczki z propozycjami dyskusji, warsztatów, wspólnych aktywności lub wspólnego nudzenia się. W ten sposób powstaje harmonogram, z którego każdy może wybierać to, czego w danej chwili potrzebuje i co jest mu najbliższe.
EUDEC (European Democratic Education Community) to międzynarodowa organizacja, zrzeszająca ponad 150 szkół i instytucji oraz wiele jednostek zaangażowanych w działania na rzecz edukacji demokratycznej. Jej zamysł powstał w roku 2006 w Polsce jako odpowiedź na potrzebę zadbania o ponadnarodową wymianę doświadczeń i stworzenie przestrzeni do takiej wymiany. Dwa lata później w Lipsku miała miejsce pierwsza, dziesięciodniowa konferencja, w której wzięło udział ponad 400 uczestników z 25 krajów. Od tamtej pory odbywają się w ramach EUDEC regularne zjazdy – zarówno międzynarodowe, jak i krajowe.
Główna misja EUDEC to szerzenie edukacji demokratycznej w Europie poprzez wspieranie, wytwarzanie więzi i porozumień między szkołami, dla których podstawową wartością jest uszanowanie równości i wolności każdego członka wspólnoty. Ważnym celem organizacji jest także wspieranie inicjatyw dopiero powstających oraz promocja edukacji demokratycznej jako świadomego i odpowiedzialnego sposobu na działanie szkolnych wspólnot. EUDEC dba również o programy szkoleń i powstawanie publikacji, przybliżających funkcjonowanie szkół demokratycznych.
Najbliższa międzynarodowa konferencja odbędzie się w dniach 5–10 sierpnia 2022 roku w Summerhill. Będzie połączona z obchodami stulecia szkoły. (summerhillfestival.com).
Źródła: eudec.org/about-us/who-we-are/; facebook.com/events/; summerhillfestival.com; dostęp: 5.06.2022.
