Odpowiedzią na zmieniający się świat muszą być zmiany w systemie edukacji. Jedną z propozycji wprowadzania oddolnych, ewolucyjnych zmian jest powstały niedawno Dom Spokojnej Młodości.
Dom Spokojnej Młodości jest serwisem edukacyjnym oferującym bezpłatne scenariusze lekcji, które może przeprowadzić każdy. Tematy scenariuszy koncentrują się na tym, co najbardziej aktualne i ważne dla młodych ludzi, a przy tym często pomijane w podstawie programowej: na zdrowiu psychicznym, zaangażowaniu społecznym i obywatelskim, bezpieczeństwie w sieci, fake newsach. Przygotowane przez współpracujących z serwisem ekspertów przeprowadzają krok po kroku osoby, które chcą zgromadzoną tam wiedzę przedstawić w swojej szkole. Dedykowane są uczniom szkół ponadpodstawowych i mają zachęcać do rozwijania kompetencji przyszłości: umiejętności społecznych, współpracy i kreatywności.
Autorzy serwisu podkreślają, że ważne jest dla nich obdarzanie młodzieży zaufaniem – oddanie inicjatywy w ich ręce i wiara w to, że są w stanie przeprowadzić zajęcia dla swoich rówieśników. W ten sposób nauka ma szansę stać się przyjemnością, a nie tylko obowiązkiem. Niemniej istotne jest to, że przy wykorzystaniu metody warsztatowej, proponowane zajęcia stają się pretekstem do rozmów z rówieśnikami na trudne tematy.
Zgodnie z nazwą, cały serwis skonstruowany jest jak dom. Jest tam „kuchnia”, w której można zapoznać się z przepisem na dobrze przeprowadzoną lekcję. Jest „salon”, w którym można poczytać ciekawe teksty dotyczące samego projektu i różnych zagadnień związanych z edukacją. Jest „sypialnia” ze wskazówkami dla dorosłych – rodziców i nauczycieli, jak wspierać emocjonalnie tych młodych, którzy chcą się zaangażować i przeprowadzić lekcję. W Domu znajduje się też „biblioteka” ze zbiorem poukładanych tematycznie scenariuszy. Jest wreszcie „balkon” – przestrzeń do dzielenia się doświadczeniami i uwagami uczestników.
Treści dostępne w serwisie pisane są językiem jak najbardziej neutralnym płciowo (osoby uczniowskie zamiast uczniów i uczennic, czy osoby eksperckie zamiast ekspertek i ekspertów). Położony przez autorów nacisk na inkluzywność przejawia się też w scenariuszach i tekstach, szczególnie tych dotyczących edukacji seksualnej.
Trudno jednak oprzeć się wrażeniu, że jakkolwiek w warstwie deklaratywnej Dom Spokojnej Młodości ma wspierać kreatywność i sprawczość młodzieży, w praktyce może nie spełnić tych założeń.
Młodzież otrzymuje gotowy scenariusz, który krok po kroku przeprowadza przez całe zagadnienie. Nie tylko nie trzeba być ekspertem, żeby poprowadzić zajęcia na dany temat, ale wręcz, jak deklaruje jeden z twórców serwisu, Grzegorz Święch, wystarczy przeczytać go 5 minut przed lekcją. W takiej sytuacji nie tylko nie ma miejsca na kreatywność, ale też na krytyczne myślenie (uczniowie dostają gotowe treści i narzędzia do ich przekazywania), poznanie szerszego kontekstu, czy w ogóle zakorzenienie przedstawianej wiedzy, która staje się fragmentaryczna, pozbawiona kontekstu, przypominająca filmik na TikToku. Gotowe scenariusze, niewymagające refleksji ani nad przekazywaną treścią, ani nad formą przekazu powodują, że uczniowie tak naprawdę nie mają możliwości wzięcia odpowiedzialności za przygotowywaną przez siebie lekcję. Stają się tylko nośnikiem informacji wybranych i opracowanych przez kogoś innego.
Jestem przekonana, że szczególnie w przypadku poważnych i złożonych problemów współczesnego świata, powinniśmy uczyć młodych ludzi refleksji, krytycznego myślenia, szukania szerszych kontekstów i rozumienia związków przyczynowo-skutkowych.
Oddawanie pola do działania młodzieży wydaje się być krokiem w dobrą stronę. W czasach, kiedy nieprzebrane źródło informacji każdy z nas ma w swojej kieszeni – wystarczy włączyć telefon, zarówno role nauczyciela jak i ucznia muszą zostać zdefiniowane na nowo. Dom Spokojnej Młodości staje się ciekawym głosem w tym procesie.
Źródła:
spokojnamlodosc.pl dostęp: 19.11.2023
