Produkty wysoko przetworzone stanowią niebezpieczny dla zdrowia element diety. Spożywanie ich regularnie i w dużych ilościach podwyższa ryzyko chorób serca i układu krwionośnego, zachorowania na cukrzycę i miażdżycę; powoduje także otyłość. Niedawno przeprowadzone badania sprawdzały, czy regularne spożywanie wysoko przetworzonej żywności jest powiązane także z zaburzeniami funkcji poznawczych człowieka: pamięci, percepcji i koncentracji. Analizie poddano ponad dziesięć tysięcy osób dorosłych z Brazylii na przestrzeni ośmiu lat, a jej wynik potwierdził związek między opieraniem diety na żywności wysoko przetworzonej a pogorszeniem działania mózgu. Osoby dostarczające organizmowi dziennie 400-500 kalorii pochodzących z żywności poddanej znacznej obróbce technologicznej są bardziej narażone na zaburzenia funkcji poznawczych.

Według dietetyków nie można jednak na podstawie przywoływanego badania ani jednoznacznie uznać żywności wysoko przetworzonej za przyczynę gorszego funkcjonowania mózgu, ani tego wpływu przekonująco podważyć. W czasie eksperymentu nie uwzględniono wielu czynników, mogących również w znaczący sposób wpływać na zdrowie i umysł: innych badanych składników diety  (na przykład ilość spożywanych warzyw, owoców, orzechów, strączków, a więc żywności dobrze wpływającej na pamięć i koncentrację), ich aktywności fizycznej, stosowanych używek czy współistniejących chorób. Badanie nie udowodniło, że produkty wysoko przetworzone mogą stanowić przyczynę nieprawidłowego działania mózgu. Wykazało jednak wiele prawidłowości, które mogą stanowić podstawę do dalszych badań w tym kierunku oraz dla rekomendacji do wykluczenia tej grupy produktów z diety.

Co warto więc jeść, żeby dobrze odżywić swój umysł i zminimalizować ryzyko neurodegeneracji? Pamięć i koncentrację wspierają przede wszystkim kwasy tłuszczowe omega 3, znajdujące się między innymi w tłustych rybach morskich, takich jak łosoś czy tuńczyk, owocach morza, orzechach i kiwi. Dla prawidłowego funkcjonowania mózgu ważne są również witaminy z grupy B oraz kwas foliowy, którego niedobór negatywnie wpływa na układ nerwowy i stany psychiczne. Jego źródłem są rośliny strączkowe i zielone warzywa, a także awokado i pomarańcze. Ponadto istotne jest utrzymywanie w organizmie odpowiedniego poziomu minerałów: cynku, magnezu i żelaza.

Szczególnym rodzajem diety, stworzonej specjalnie na potrzeby przeciwdziałania zmianom neurodegeneracyjnym jest dieta MIND. Jest to zbiór zaleceń żywieniowych, opartych o składniki diety śródziemnomorskiej (rozwinięcie skrótu MIND to Mediterranean-Dash Intervention for Neurodegenerative Delay), które są nakierowane na odżywienie umysłu i opóźnianie niepożądanych zmian neurologicznych. Więcej o diecie MIND można dowiedzieć się na stronie: doz.pl lub z podcastu Stowarzyszenia Spożywo “Uzależnienie od żywności przetworzonej oraz cukru. Dieta MIND”, dostępnego na platformie Spotify: open.spotify.com. 

Źródła:
dw.com/en/, jamanetwork.com, dietly.pl, doz.pl, open.spotify.com, dostęp: 29.12.2022.